“`html
ABD’de hukukun üstünlüğü, diğer birçok ülkenin aksine, yavaş da olsa işliyor. Yasama, yürütme ve yargı alanındaki denetim ve denge mekanizması, Başkan Trump’ı önemli ölçüde zor durumda bırakıyor.
Başkan Donald Trump, iç politikada iki kritik mesele ile karşı karşıya:
– Trump’ın uyguladığı keyfi gümrük vergileri, ABD Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edildi.
– Amerikan Kongresi, Trump’ın Adalet Bakanı’nın direnmesine rağmen, Epstein davasındaki e-posta trafiği üzerindeki sansürü kaldırdı.
E-posta trafiği, Trump’ın kendisi ve kabine üyeleri de dahil birçok kişinin Epstein skandalıyla “bir şekilde” bağlantısını gözler önüne seriyor.
Trump’a İlk ‘İhanet’; Parti İçindeki Değişim
Trump, 2024 yılında yeniden seçilmesi durumunda, Amerikan Kongresi’nde hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçilerin çoğunluğunu elde etme fırsatına sahip olacak.
Ancak Epstein’ın kurduğu “etki imparatorluğu” ile ilgili mesele gündeme geldiğinde, Trump’ın partisindeki Cumhuriyetçiler bile sessiz kalamıyor.
İki Cumhuriyetçi Kongre üyesi, Thomas Massie ve Marjorie Taylor-Green’in, parti safını değiştirerek Demokratlarla işbirliği yapması sonucunda, Kongre’ye sunulan Epstein e-postalarındaki sansür kaldırıldı. Kaldırılan sansür, kurbanların değil, Epstein’ın lekeli ilişkisine karışanların isimlerini gizliyordu. Sansürün kalkmasıyla, Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick gibi pek çok isim, Epstein skandalına derinden dahil oldukları ortaya çıktı.
Yüksek Mahkeme’den Şaşırtıcı Karar
İki Cumhuriyetçi Kongre üyesinin parti değişikliği, Trump için önemli bir “ihanet” olarak değerlendirilebilir.
Bir başka skandal ise, ABD Yüksek Mahkemesi’nden geldi. Trump tarafından atanmış 6 yargıçtan oluşan mahkeme, geçen yıl yürürlüğe giren geniş kapsamlı küresel gümrük vergilerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Yüksek Mahkeme’deki 9 yargıçtan yalnızca 3’ü Demokrat Başkanlar tarafından atanmışken, geri kalan 6’sı Cumhuriyetçi Başkanların seçimlerini temsil ediyor.
Bu yargıçlardan 3’ü, Trump’ın ilk başkanlık döneminde atanmıştı.
Trump, tüm ülkelerde yüzde 10’luk gümrük vergisi koyma kararını Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na dayandırmıştı. Ancak Yüksek Mahkeme, “vergi koyma yetkisi yalnızca ABD Kongresi’ne aittir” diyerek bu kararnamesini iptal etti.
Trump’ın Gümrük Oyunu
Yüksek Mahkeme’nin gümrük vergileriyle ilgili kararlarına rağmen, Trump geri adım atmadı ve tüm ülkelere yeni yüzde 10’luk gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.
“İyi haber şu ki, bu kararda tüm mahkeme tarafından onaylanan, Kongre tarafından tanınan, benim kullanabileceğim IEEPA tarifelerinden bile daha etkili teknikler mevcut,” diyen Trump, kısa bir süre sonra sosyal medya üzerinden 24 Şubat’tan itibaren bu vergilerin yüzde 15 olacağını duyurdu.
ABD’nin 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi, başkana 150 gün süreyle yüzde 15’e kadar gümrük vergisi koyma yetkisi veriyor. Trump, bu açıklamasını bu hukuki hakkına dayandırdı ve ticaret yasası sayesinde geçici vergileri kalıcı hale getirebilmek için yasal yöntemler bulduğu iddia ediliyor.
Demokratların Tepkisi; Kaybı Geri Ödeyin
Yüksek Mahkeme kararının ardından, Demokratlar da harekete geçti. Illinois eyaleti, iptal edilen gümrük vergilerinden kaynaklı kaybının 8,6 milyar dolar olduğunu belirten bir fatura gönderdi. Illinois Valisi, gönderdiği mektupta, Yüksek Mahkeme’nin yasadışı ilan ettiği gümrük vergilerinin eyalet sakinlerine geri ödenmesini talep etti.
Seçim Kayıtları ve Gelecek Stratejileri
ABD, Kasım ayında yapılacak ara seçimlere hazırlanıyor. Kamuoyu yoklamaları, Cumhuriyetçilerin ağır bastığı bölgelerde bile Demokrat adayların önde gittiğini gösteriyor. Eğer Demokratlar, Kasım’daki Kongre seçimlerinde çoğunluğu kazanırlarsa, Trump için durumu daha da zorlaştırabilirler.
Trump’ın bu dönemde karşı karşıya olduğu en büyük zorluklardan biri, Epstein dosyası üzerinden olası bir azil talebiyle yüzleşmek olacaktır. Ancak azil süreci, Kongre’de geniş bir çoğunluk gerektirdiğinden, Trump’ı görevden almak kolay değil.
Kongre’nin bu çoğunluğu sağlaması da pek mümkün görünmüyor. Fakat, olası bir azil davası, Trump’ı sürekli sorgulama sürecine sokabilir.
ABD Başkanı’nın iç politik sıkıntılar karşısında güçlü kalma çabalarını sürdürmesi bekleniyor. Bununla birlikte, iç politikayla ilgili çıkarları nedeniyle, büyük insani kayıpların hesaba katılmadığı da bir gerçek.
“`