25 Mayıs 2026 tarihinde yayınlanan habere göre, Çin Bilimler Akademisi ve yerel orman müdürlükleri iş birliğiyle gerçekleştirilen bir proje, dünyada en geniş alana yayılan çöl olan Taklamakan Çölü’nün çevresinde etkili koruma önlemleri almayı başardı. 337 bin 600 kilometrekarelik devasa bir alanı kaplayan bu çöl, “ölüm denizi” olarak anılmakta ve hareketli kumullar nedeniyle çevresel sorunlara yol açmaktaydı. Ancak, geliştirilen bariyerler sayesinde çölün ilerleyişi durduruldu. Bu proje, Dünya Mühendislik Kuruluşları Federasyonu tarafından “2025’in En İyi 10 Küresel Mühendislik Başarısı” listesine dahil edildi.
Proje kapsamında, kuraklığa dayanıklı okyanus bitkileri, saman mekanik sabitleme ağları, damla sulama sistemleri ve yenilenebilir güneş enerjisi teknolojileri bir araya getirildi. Mühendisler, kum hareketlerini kontrol altına almak için “saman satranç tahtası” adıyla bilinen fiziksel bariyerleme tekniğini kullandı. Rüzgarın aşındırıcı etkisini minimize etmek amacıyla kumlu zemin küçük kare alanlara bölündü. Bu bariyerlerin üzerine, yüksek sıcaklık, tuzluluk ve kuraklığa dayanıklı saksaul, kızıl söğüt ve Fırat kavağı gibi ağaç türleri dikildi.
Sincan bölgesindeki Şaya ilçesinde, yeraltındaki tuzlu suyu damla sulama sistemlerine aktarmak için 30’dan fazla dağıtık fotovoltaik güneş enerjisi istasyonu kuruldu. Bu paneller, hem sulama için gerekli elektriği sağlamakta hem de toprakta su buharlaşmasını azaltarak verimli bir sulama süreci sunmaktadır.
Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın Nisan 2026 raporuna göre, çölün sınır bölgelerinde oluşturulan kum bazlı endüstriyel tarım alanları 10,83 milyon mu (yaklaşık 722 bin hektar) büyüklüğe ulaştı. Bu yeni ekonomik yapı, geleneksel tıpta kullanılan cistanche bitkisi, gül tarlaları, meyve bahçeleri ve ekolojik turizm gibi alanları içeriyor ve yıllık üretim değeri 28,975 milyar yuan olarak kaydedildi. Hotan ve Yutian bölgelerinde çölleşme kontrolü altındaki arazilerin tarıma kazandırılması, yerel ailelere istihdam sağladı ve tersine göçü teşvik etti.
Ancak, bağımsız kuruluşlar tarafından yayımlanan analizler, Çin topraklarının halen yüzde 26,8’inin çölleşmiş alan olarak sınıflandırıldığını ortaya koydu. Küresel çevre araştırmacıları, kurak bölgelere dikilen yapay ağaçların yeraltı su kaynakları üzerindeki baskıyı artırabileceği ve bölgenin doğal hidrolik dengesini bozabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu projeyle birlikte, çölleşme ile mücadelede önemli bir adım atılmış olsa da, çevresel dengeyi koruma adına daha fazla önlem alınması gerekliliği gündemde kalmaya devam ediyor.
