Çin, Dünya yörüngesinde kurduğu Tiengong Uzay İstasyonu’na yeni bir taykonot ekibi göndermeyi başardı. Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) tarafından yapılan açıklamada, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’in bulunduğu Şıncou-23 uzay mekiği, istasyonun ana modülüne başarıyla kenetlendi. Yaklaşık 3,5 saat süren uzay yolculuğunun ardından taykonotlar mekikten istasyona geçerek görevlerine başladı. Şıncou-23 uzay mekiği, 24 Mayıs 2026’da Long March 2F roketiyle, ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden fırlatıldı. Yeni taykonot ekibi, 31 Ekim 2025’te gönderilen ve 6 aydan fazladır görevde olan önceki ekipten bayrağı devralacak.
Bu seferin liderliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023’te gerçekleştirilen “Şıncou-16” görevinde Tiengong Uzay İstasyonu’ndaki taykonot ekibinde yer almıştı. Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevine katılıyor. Cang, önceki deneyimlerinde Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş pilotu olarak görev yaparken, Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak çalışmaktaydı. Bilgisayar bilimleri alanında uzmanlaşan Lai, Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay görevlerine katılan ilk taykonot olma özelliğini taşıyor.
Yeni taykonot ekibinin görev süresi 6 ay olarak belirlenmiş olsa da, önceki görevlerin aksine, ekibin bir üyesi uzayda 1 yıl boyunca kalacak. Bu uzun süreli görev, uzay seyahatinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilecek. Görev süresince taykonotların sağlık verileri takip edilecek ve hangi üyenin 1 yıl boyunca istasyonda kalacağı belirlenecek. Uzayda uzun süre kalmanın, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde kemik yoğunluğu kaybı, kas erimesi, uyku bozuklukları ve psikolojik yorgunluk gibi olumsuz etkilere yol açabileceği bilinmektedir. Daha önce 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak bu alanda rekor kıran Rus astronot Valeri Polyakov, uzun süreli uzay görevlerinin önemli bir örneğini sunuyor.
Taykonot ekibi, görevleri esnasında ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay tıbbı ve uzay teknolojileri gibi birçok alanda 100’den fazla deney ve uygulama gerçekleştirecek.
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları ile ilgili işbirliğini kısıtlaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi üzerine kendi uzay istasyonunu kurma kararı aldı. Tiengong (Gök Sarayı) İstasyonu, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşmakta olup, bir uzay teleskobunun da eklenmesi planlanmaktadır. Ana modül “Tienhı” (Göksel Uyum) 29 Nisan 2021’de, ilk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de uzaya fırlatıldı. İstasyonda laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle ana iskeletin kurulumu tamamlandı ve istasyon “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçti. Ayrıca, “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adında bir uzay teleskobunun da istasyona eklenmesi planlanıyor. Üç kişilik taykonot ekibi, dönüşümlü olarak “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleriyle istasyona personel taşırken, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri sağlıyor.
